گرفت ، عبداللَّه بن سبا بود « 1 » ، او در حالى كه امام خطبه مىخواند به سويش برخاست و گفت : انت ، انت . . . ! ، امام فرمود : « ويلك مَنْ انا » . عبداللَّه گفت : انت اللَّه . امام او را دستگير كرد و گروههاى ديگرى كه امام را خدا مىدانستند همه را دستگير كرد . از آنها خواست توبه كنند و در حضور آنها سر به سجده گذاشت و خداوند يگانه را به عظمت ياد كرد . براى آنها برهان و دليل برپا داشت ، آنها را تهديد به مرگ كرد امّا برنگشتند . گودالى را كَند و آنها را در گودال انداخت ، ابتدا بر آنها دودى راه انداخت كه شايد در اثر ترس از مرگ توبه كنند ، امّا چنين نكردند و امام سرانجام مجبور شد آنها را در آتش بسوزاند . « 2 » گروهى در دشمنى با على ( ع ) راه افراط را پيش گرفتند و آنچه را كه امام از آينده خبر مىداد انكار مىكردند و فضايل او را ناديده گرفته و آنچه از قول پيامبر خدا ( ص ) بيان مىفرمود ، دروغ مىانگاشتند و دست از لجاجت و دشمنى با على ( ع ) برنمىداشتند ، او را از دين خدا و رسول خدا ( ص ) خارج مىدانستند . حضرت براى آنها اقامه برهان مىنمود ، نصيحت مىكرد و مىگفت : « . . . اتَراني أَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلّى اللَّه عليه و إله و سلّم وَ اللَّهِ لأَنَا أوَّلُ مَنْ صَدَّقَهُ فَلَا أَكُونُ أَوّل مَنْ كَذَب عَلَيْهِ . . . » « 3 » ؛ . . . آيا پنداريد كه من بر رسول خدا كه درود و سلام خدا بر او باد ! دروغ مىبندم ؟ ! به خدا ( سوگند ) من نخستين كسى بودم كه ( پيامبرى ) او را پذيرفتم و نخستين كسى نخواهم بود كه بر او دروغ ببندم . . . آنها بر دشمنى خود با على ( ع ) اصرار مىكردند و نصيحت و برهان بر آنها تأثير نداشت . و على ( ع ) را مجبور كردند كه شمشير عدالت از نيام بركشد و آنها را به هلاكت

--> ( 1 ) . عده‌اى عبداللَّه بن سبا را شخصيت دروغى مىدانند ( علّامه عسكرى ، محمد جواد مغنيه و . . . ) . ( 2 ) . رك : شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابىالحديد ( رحلى ) ، ج 1 ، ص 425 به بعد ( شرح خطبه 58 ) و چاپ وزيرى ، ج 5 ، ص 5 و ج 8 ، ص 119 به بعد . و در منابعى آمده است كه امام دستور داد ، گودال‌هايى حفر كردند كه با سوراخ به هم وصل مىشدند ، غلات را در گودالى قرار دادند و در گودال‌هاى ديگر ، آتش برافروختند ، كه در اثر دود غليظ ، مُردند . نك : شيخ طوسى ، اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 325 . ( 3 ) . نهج‌البلاغه ، خطبه 37 .